De mensen achter de bomen

Foto: Rob Huibers.

De mensen die achter de bomen staan spreken zich uit.
In een serie interviews komt een aantal liefhebbers van Amelisweerd aan het woord.

Iedereen heeft wel een goede reden om tegen de vernietiging van Amelisweerd te zijn…

Napoleons eik op de dodenlijst

Napoleons eik op de dodenlijst

Lodewijk Napoleon: ‘Wat gebeurt er met mijn boom?’

Henri Maximilien de St. Simon was de man die zorgde dat het zaadje van de zomereik de grond in ging. Daarmee legde de markies ruim 200 jaar geleden (1795) de kiem voor het huidige Markiezenbos op landgoed Nieuw-Amelisweerd. Een uniek stukje natuur aan de rand van Utrecht. De eik groeide door tot een omtrek van ruim drie meter en een hoogte van ruim dertig meter. In het bosje langs de A27 wordt de zomereik vergezeld door vele andere reuzeneiken, extreem hoge iepen en kersen en een unieke sneeuwklokjeslaan. Tussen de stammen onder de rook van Utrecht rusten reeën, vleermuizen en dassen.

Lodewijk Napoleon was nog even eigenaar van de zomereik. Tussen 1808 en 1810 zag de toenmalige koning van Nederland het nog kleine boompje opgroeien. Later liepen er nog jonkheren en regenten langs ‘hun’ eik, tot het landgoed met de inmiddels 170 jaar oude zomereik in 1964 eigendom werd van de gemeente Utrecht. Vijftien jaar later begon de strijd. Het rijk besloot dat er een snelweg door het bos zou komen: de A27, zogenaamd de laatste schakel tussen Oslo en Madrid.

De zomereik maakte de bezetting van het bos in 1982 mee. Honderden demonstranten streden voor het behoud van de stokoude iepen, eiken en kastanjes op de strook die ter dood veroordeeld was. Ze bouwden hutten en hielden een week stand. Het mocht niet baten. Op een vrijdag in september reden bulldozers het landgoed op. Een paar uur later waren bijna 600 bomen gesneuveld.

De zomereik overleefde. Een relatieve rust keerde terug in het Markiezenbos. Ja, er kwam een snelweg op 40 meter waar dagelijks ongeveer 90 duizend auto’s overheen scheuren. Maar de vrees dat ook de ca. 225 jaar oude eik het veld moest ruimen verdween. Althans voor een paar decennia. Want terwijl de Nederlandse bevolking groeide, ontstond in de Haagse hoofden ook het plan om de A27 te verbreden. En dus staat nu ook de zomereik die Lodewijk Napoleon nog persoonlijk kende op de dodenlijst. Het vonnis voor in totaal 800 bomen tekende minister Schultz-Van Haegen eind 2016. Een zaak bij de Raad van State tegen de verbreding van de snelweg is de laatste strohalm voor de zomereik en honderden andere bomen. En voor de generaties Utrechters waar de bomen zoveel voor betekenen.

Vandaar de vraag om het verhaal van deze boom te vertellen. Zie het als een verzoek om amnestie of anders tenminste een laatste eerbetoon.

Op basis van informatie van cultuur-historicus en bomenexpert Bert Maes schreef Gidi Pols het verhaal over de zomereik van Lodewijk Napoleon. Dit verhaal is de inzending voor de Verkiezing van de boom van het jaar, waarvoor voor wat betreft het Nederlandse deel Trouw de mediapartner is.

Wil je helpen met één van onze activiteiten?

We kunnen alle hulp gebruiken! Mail naar marijke@beschermhetbos.nl of kijk hier wat jij kunt doen

Bescherm het bos ansichtkaarten

Bescherm het bos ansichtkaarten

Zes Utrechtse kunstenaars en ontwerpers hebben speciaal voor onze campagne een kaart gemaakt over Amelisweerd. Door deze kaarten te versturen help je de campagne verder te verspreiden.

Set van 6 kaarten, nu te koop voor € 5,- bij o.a.

  • Restaurant Broei, Oosterkade 24, Utrecht
  • Kopijwinkel, Lange Smeestraat 41-43, Utrecht
  • Blackbird Coffee & Vintage, Oudegracht 228, Utrecht
  • De Literaire Boekhandel, Lijnmarkt 17, Utrecht
  • Rabarber, Zadelstraat 20, Utrecht
  • Bureau Bewust, Zakkendragersteeg 12j, Utrecht
  • Fairtradeshop Mermaidy, Telingstraat 9, Utrecht
  • Koningshof, Koningsweg 135 A, Utrecht
  • De Moestuin, Laan van Maarschalkerweerd 2, Utrecht
  • Veldkeuken, Koningslaan 11, Bunnik
  • De Katoenfabriek, Oude Gracht 382, Utrecht
  • Koffie Leute / Brauhaus, Westerkade 30, Utrecht
  • Café Averechts, Lijsterstraat 49, Utrecht

Patrick van Vliet

 

Irma Corbeek

Marleen Huijing

Joris Diks

Vincent van Petten

Marloes Toonen

Bomenlied als videoclip

Het bomenlied

Vincent Bijlo en Anna Fernhout zingen en spelen het Bomenlied in de strijd voor het behoud van Amelisweerd.
Het Bomenlied werd in 2017 geschreven voor de Bomenherdenking op 24 september. Dat was de dag waarop in 1982 596 bomen op Amelisweerd gewelddadig geveld werden om ruimte te maken voor de A27.

Bij de voorgenomen verbreding zullen meer dan 800 bomen gekapt worden, meer dus nog dan destijds bij de aanleg van de weg. Genoeg reden voor een protestlied dus.

Met dank aan Vincent Bijlo, Anna Fernhout, Anita Hegeman, Paulette Jansen, Ton C. Kroon, Peter Kruithof, Harriët Teijen, Lucia van Waveren.

Mieke Baldé van Tuinderij De Volle Grond

Mieke Baldé van Tuinderij De Volle Grond

Namens de ondernemers van Amelisweerd en Rhijnauwen nam Mieke Baldé het bomenadoptiecertificaat in ontvangst. Waarom besloten de ondernemers bomen in Amelisweerd te adopteren? Baldé, tuinder van biologische Tuinderij de Volle Grond, vertelt over haar werkplek en beweegredenen.

Gasten welkom

‘Het ecosysteem hier is zo bijzonder,’ zegt Baldé tussen de gewassen die langzaamaan weer hun gezicht laten zien in de Tuinderij. ‘We hebben een kolonie lieveheersbeestjes die bladluizen eten, de voorbijtrekkende padden eten slakken en alle vogels in de bomen om de tuin heen zijn ook altijd welkom: zij eten onder andere rupsen. Hoe minder bomen er om de tuin heen staan, des te minder robuust het ecosysteem zal zijn.’

 

De A27 loopt langs de tuin, dus het geruis van voorbijrazende auto’s is constant te horen. ‘Nu de vogels zijn begonnen met fluiten, valt het alweer minder op. Maar het geluid is er altijd.’ Toen Baldé in 2010 tuinbaas werd bij De Volle Grond, was ze bang stapelgek te worden van de voortdurende herrie. De snelweg is een buur waar iedere ondernemer en bewoner van Amelisweerd rekening mee moet houden.

Waar is de creativiteit?

Een verbreding van de weg zou betekenen dat de A27 bijna tegen de tuin aan zou komen te liggen. ‘Dus nog meer herrie.’ Bovendien vindt Baldé de oplossing van de overheid ‘weinig creatief’.

‘Het zou veel interessanter zijn als ze met vernieuwende maatregelen zouden komen. Rijbanen voor autodelers, een uitgebreid ov-netwerk. Veel jongeren hebben niet eens meer interesse in een eigen auto.’

Wij waarborgen deze historie, door een aantal kenmerken van een cultuurhistorische moestuin in stand te houden,’

Foto: Tuinderij de Volle Grond

Eeuwen oud

De tuinen van Amelisweerd zijn honderden jaren oud. Ze zijn oorspronkelijk aangelegd om de landhuizen in het gebied van groenten te voorzien. De moestuin die nu door De Volle Grond beheerd wordt, werd als laatst particulier gebruikt door de familie Bosch van Drakestein, die tot 1963 in het landhuis van Nieuw Amelisweerd woonde. ‘Wij waarborgen deze historie, door een aantal kenmerken van een cultuurhistorische moestuin in stand te houden,’ vertelt Baldé.

Zo moeten de zichtlijnen vanuit het oude landhuis over de tuin vrij blijven en is de achttiende-eeuwse muur om de tuin heen twee jaar geleden gerenoveerd. ‘Ook is de tuin historisch divers. Het was de trots van landeigenaren om gasten bijzondere en diverse vruchten te kunnen voorschotelen, zoals ananassen en perziken. Ook nu groeien er allerlei groenten en fruit naast elkaar.’ In rijen staan groenten als andijvie, sla, bonen en radijs. Grote struiken herbergen bessen en tussen opgestapelde stenen zijn kruiden geplant.

Zorg voor dit gebied

De historie, het unieke ecosysteem en het feit dat wij werkplekken bieden aan mensen met een zorgvraag: stuk voor stuk zijn het redenen om goed voor dit gebied te zorgen. Met dit bijzondere stuk grond gaan wij ook al eeuwen voorzichtig en liefdevol om.’

Meer weten over Tuinderij De Volle Grond?

Kijk op www.tuinderijdevollgegrond.nl

Artikel: Julia Cornelissen
Foto’s: Tuinderij de Volle Grond

Ook met jouw verhaal op onze website?

Heb je een boom geadopteerd en heb jij ook een bijzonder verhaal te vertellen over jouw band met Amelisweerd en wil je vertellen waarom jij tegen de verbreding van de snelweg en de vernietiging van het bos bent?
Ook jij kunt geïnterviewd worden om je verhaal te vertellen.Stuur je contactgegevens naar cees@beschermhetbos.nl
We nemen dan contact met je op om een afspraak te maken voor een interview.

Statements van de ‘eerste adoptanten’ die op 25 maart aanwezig waren bij de aftrap van de campagne.
Aangevuld met statements van adoptanten die na hen ook een boom geadopteerd hebben.

 

De mensen die deze campagne steunen
spreken zich uit:

Ook met jouw statement in deze galerij?

Heb je een boom geadopteerd en wil je ook een statement plaatsen en vertellen waarom jij tegen de verbreding van de snelweg en de vernietiging van het bos bent? Zet je statement op de mail en stuur je tekst samen met een selfie – voor een boom op Amelisweerd – naar cees@beschermhetbos.nl
Je ontvangt dan de visual met jouw statement en foto, zodat je die zelf kunt delen op Facebook en/of Twitter. Je visual wordt dan ook hier in deze galerij opgenomen.

Videoverslag

Hans Jonkhart maakte dit videoverslag van de aftrap van de campagne op zondag 25 maart 2018.

Protestlied

Annemieke Vermeulen maakte samen met haar vriend dit protestlied, wat tegelijkertijd een loflied op Amelisweerd is en maakte er deze mooie video bij.

Share This