door | 28 jun 2018 | Amelisweerd, Verhaal

Napoleons eik op de dodenlijst

Lodewijk Napoleon: ‘Wat gebeurt er met mijn boom?’

Henri Maximilien de St. Simon was de man die zorgde dat het zaadje van de zomereik de grond in ging. Daarmee legde de markies ruim 200 jaar geleden (1795) de kiem voor het huidige Markiezenbos op landgoed Nieuw-Amelisweerd. Een uniek stukje natuur aan de rand van Utrecht. De eik groeide door tot een omtrek van ruim drie meter en een hoogte van ruim dertig meter. In het bosje langs de A27 wordt de zomereik vergezeld door vele andere reuzeneiken, extreem hoge iepen en kersen en een unieke sneeuwklokjeslaan. Tussen de stammen onder de rook van Utrecht rusten reeën, vleermuizen en dassen.

Lodewijk Napoleon was nog even eigenaar van de zomereik. Tussen 1808 en 1810 zag de toenmalige koning van Nederland het nog kleine boompje opgroeien. Later liepen er nog jonkheren en regenten langs ‘hun’ eik, tot het landgoed met de inmiddels 170 jaar oude zomereik in 1964 eigendom werd van de gemeente Utrecht. Vijftien jaar later begon de strijd. Het rijk besloot dat er een snelweg door het bos zou komen: de A27, zogenaamd de laatste schakel tussen Oslo en Madrid.

De zomereik maakte de bezetting van het bos in 1982 mee. Honderden demonstranten streden voor het behoud van de stokoude iepen, eiken en kastanjes op de strook die ter dood veroordeeld was. Ze bouwden hutten en hielden een week stand. Het mocht niet baten. Op een vrijdag in september reden bulldozers het landgoed op. Een paar uur later waren bijna 600 bomen gesneuveld.

De zomereik overleefde. Een relatieve rust keerde terug in het Markiezenbos. Ja, er kwam een snelweg op 40 meter waar dagelijks ongeveer 90 duizend auto’s overheen scheuren. Maar de vrees dat ook de ca. 225 jaar oude eik het veld moest ruimen verdween. Althans voor een paar decennia. Want terwijl de Nederlandse bevolking groeide, ontstond in de Haagse hoofden ook het plan om de A27 te verbreden. En dus staat nu ook de zomereik die Lodewijk Napoleon nog persoonlijk kende op de dodenlijst. Het vonnis voor in totaal 800 bomen tekende minister Schultz-Van Haegen eind 2016. Een zaak bij de Raad van State tegen de verbreding van de snelweg is de laatste strohalm voor de zomereik en honderden andere bomen. En voor de generaties Utrechters waar de bomen zoveel voor betekenen.

Vandaar de vraag om het verhaal van deze boom te vertellen. Zie het als een verzoek om amnestie of anders tenminste een laatste eerbetoon.

Op basis van informatie van cultuur-historicus en bomenexpert Bert Maes schreef Gidi Pols het verhaal over de zomereik van Lodewijk Napoleon. Dit verhaal is de inzending voor de Verkiezing van de boom van het jaar, waarvoor voor wat betreft het Nederlandse deel Trouw de mediapartner is.

Wil je helpen met één van onze activiteiten?

We kunnen alle hulp gebruiken! Mail naar marijke@beschermhetbos.nl of kijk hier wat jij kunt doen

Share This